tx:Annales Rodenses/1106 LT

Onderstaande tekst is een onderdeel uit de Annales Rodenses. Maak gebruik van het menu om andere delen van dit jaarboek van Rolduc te lezen. Het bewerken van de tekst leidt ertoe dat de oorspronkelijke tekst terug wordt gezet.
Algemeen Handschrift Datering Analist Toelichtingen Restant Voetnoten	Nederlands Inleiding 1104 1105 1106 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1136 1137 1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151 1152 1153 1154 1155 1156 1157	Latijn Inleiding 1104 1105 1106 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1136 1137 1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151 1152 1153 1154 1155 1156 1157

Anno adventus sui tertio erexit sanctuarium ex materia lapidum desuper lapidibus obductum volens succedente sibi oportunitate consummare monasterium. His diebus annona erat cara et plebs est fame nimis afflicta, quia fructum suum negarat terra, sed sacerdoti omnis necessitas suppleta est a comite et destinata rerum abundantia a maioribus terrae, qui se contulerant ad notitiam orationis eius et amicitiae, sed ipse sibi nihil horum reservavit in posterum, nisi illo qui dona susciperet deficiente. Is etiam saepissime in media hyeme, dum omnia constringuntur frigore, sine amictu viguit exteriore, quem egenis constat exhibuisse, quia non est visus ab egenis manum largitatis unquam subtraxisse.

Unde bono rumore istius famae se etiam in alias terrae partes diffundente, quod vere Dei servus esset iste, venit ad eum Conradus Traiectensis ecclesiae episcopus habito cum eo huiusmodi sermone, quod sterilis esset haec terra et incolarum iure occupata, volens hinc eum secum in suam diocesim106 adsportare promissa ei magna et fertiliori terra in Traiectensi regione, sed ipse noluit hinc voto terrenae acquisitionis recedere. Conradus iste construxit monasterium Traiecti grato107 scemate in honore sanctae108 Mariae, et voluit illam indomabilem Fresonum gentem ad solitam christianitatis observantiam redigere, sed ipsi inito contra eum mortis consilio destinaverunt ad eum quasi pacis baiulum pro se simulatam ab eo misericordiam quaerere, qui petita coram illo venia se levans a terra occidit eum occulte infixo uteri illius pugione, et sic coronatus est episcopus corona vitae.

Sacerdos vero Ailbertus humilis erat valde et in omni morum praeclarus honestate, verax in sermone et strenuus in opere, in elemosinis109 largus et in hospitalitate uberrimus, assiduus in vigiliis et continuus in ieiuniis, in oratione sedulus et in Dei servitio devotus, inter homines conspicuus et in universis actibus fidelis et honestus. Habitus autem illius erat modicus, nec multum vilis nec nitidus, strictior tamen et brevior quam modernus sit usus, vix pedes eius contingens superius, quo et quali antiquitus vigente adhuc religione utebatur clerus. Sed interius circa corpus pro tunica cilicio semper fuit perindutus. Calceorum quoque usus non erat ei penitus, nisi tunc tantum cum divinum celebraret officium, nudis semper existens pedibus, quia illum nec hyemale vincebat frigus, qui sancta charitate erat amictus. Apostolicam enim vitam, qua suos quoque pater ille informat Augustinus pro ordine, est imitatus semper communem vitae legem ad normam servans apostolici coetus, et propriis nihilominus operi insistens manibus, ut et beatus fecisse legitur Paulus, et lineis exterius pro habitu est usus, quibus etiam utebatur apostolus Iacobus, qui appellatur Iustus, primus scilicet Ierosolimorum episcopus.

Et cum ipse summae esset abstinentiae, ut in exhausto quoque eius apparuit corpore, dapsilis tamen erat aliis et semper coram omnibus hilaris et largus erat valde, semper bona plenus voluntate, manum exhibitionis nunquam subtrahens ab ullius petitione, si tamen vacuus non erat prorsus110 substantia rerum aut facultate. Neque enim carnibus ulla pro infirmitate usus est aut sagimine, sobrietati semper vacans et parsimoniae pro conservanda utriusque hominis castitate, cum modo labascat111 homo ex cibi voluptate modo ex quacunque stomachi plenitudine. Et simili modo abstinuit vino et omni potu voluptuoso, nisi aut hospitum gratia aut aegritudinis molestia imbecillitatem suam temperaret ullo modico. Unde divini opus miraculi constat fuisse, quod ipse tepor aquae, quam ille semper ex usu solebat potare, in vini saporem in manu eius mutatus est tertia vice. Nam quodam tempore acerrima corporis detentus passione qua se assumendum putabat ex homine, rogavit sibi a baiulo haustum quo perfunderet gustum afferri de fonte; sed in allato sibi vasculo vini cognito sapore suspicatus est naturale vinum fuisse, rogat iterum ac tertio toties potu a se remoto non vinum sibi sed haustum porrigi aquae et baiulo iureiurando affirmante eundem potum se112 procul dubio in fontem toties hausisse, eum bibit et convaluit vir Dei gratias agens et benedicens Domino coeli et terrae.

Porro vir iste fuit tantae compassionis et misericordiae in proximorum egestate ut nunquam113 vacuus ab eo ullus pro aliqua recederet petitione, nisi aliqua rerum donaret eum facultate aut114 verbi divini recrearet consolatione. Plus enim valde Deo acceptum fuisse consolari aiebat egenos et procurare et maxime domesticos fidei et vitae quam aedificia domorum, quae succedente sibi senio peritura sunt, construere, cum animae ad imaginem Dei factae immortales sint et semper victurae. Et cum in dandis rebus tam hilaris esset et largus quasi ab apostolis missus apostolicae vitae discipulus, nunquam tamen aut raro visus est egens aut vacuus, quia ei semper necessaria providebat et contulit, cui ipse servivit, universorum Procurator et Dominus. Unde ex plurimis miraculis huius unum sufficit ad narrandum, ne tot et tanta lectorem reddant ambiguum. Quadam enim die invalescente iam ubique gravi et asperrima fame, cum nusquam venalia invenirentur stipendia huius vitae, nec in loco hoc haberentur panes nisi tres tantum ad sumptum totius familiae, ingressi sunt hospites, consumpti sunt panes remanente sine pastu die illo Dei sacerdote, sed aperto mane hostio remanente adhuc in orationibus Dei famulo, inventum est plaustrum stans ante hostium, omnibus bonis onustum, quod non est dubitandum divinitus illi fuisse transmissum proflua largitate bonorum hominum.

Accepta interim comes libertate cuiusdam terrae apud Berenbruch solutisque inde possessoribus tradidit ei ibidem duos mansos, utroque determinato sexaginta115 diurnalibus cum omnium decimarum iure, ubi ipse illico construxit curtim ecclesiae, quae prima caeterarum fuit ex constructione.

Mathildis uxor comitis, cum et ipsa bonae esset in Christo devotionis, dedit ei etiam mansum, sed per comitis manum, inter meinweidam et Anstelam situm superius Hagenrode, eadem qua comes illum possederat lege absque decimarum iure, quia illae non sui iuris sed cuiusdam ministerialis fuere.

Comes quoque dedit ei septem iugera et curtile cum decimarum iure inter Crumbach et Rothe, et apud Crumbach omnis iuris sui decimas, et apud Spechusen116 dedit illas de sua curte et quaecunque in allodio hoc ipsius fuere, excepta porcorum et volatilium redditione, ea ratione117 quod non horum vir Dei uteretur coctione.

Post haec118 dedit ei dimidium silvae119 mansum de ea, quae nuncupatur meinwetha, in australi eius parte ubi120 ipsa proxima est ecclesie, tali excepto tenore ut precium porcorum, qui ibi circumquaque sub precio vescuntur glande, totum sibi precium cedat eorum pro iure sed porcis ecclesie ubique pasci liceat ex propria potestate. Adhuc enim tam spissa erat quelibet silva in hac parrochia, ut nusquam in eis procedere posset biga absque via publica.

His diebus habitavit aput meinscozen ministerialis quidam comitis, Embrico dictus, vir nominatus, locuples et honestus, cui erat uxor Adeleida121, liberi Herimannus et Margareta. Is sane cognito rumore de hoc sacerdote quod tam sancte conversationis esset et inestimabilis vite, instante sibi iam ex divina inspiratione convertendi se voluntate, dimissus una cum possessionibus a comite transtulit se huc cum coniuge Adeleida, liberis Herimanno et Margareta, conferens loco possessiones et mancipia, agros et vineta, horum traditione omnium ecclesie a comite facta.

Hec sunt igitur donaria, que dono illius hec possidet ecclesia: curtis aput Arwilre, que Gyssenhoven nuncupatur, cum possessionibus suis agrisque et vinetis et ea, que ibidem tenet familia censuali iure, serviens inde loco huic et ecclesie; et ibidem octava pars avene, quam gens ibidem manens absque hereditario iure solvit dominio pro usu silve eiusdem ville; et molendinum inferius oppidum, cui predicta quoque familia debitum molendi ministrat obsequium; aput Lantershoven unum censuale feodum; aput Hemmingeshoven122 feoda duo censualia; curtis aput meinscozen cum possessionibus suis agrisque et vinetis et ea, que sub illa tenet familia censuali iure, serviens inde loco huic et ecclesie; et cappella ibidem sita erat Embriconis propria, cum a patre suo esset constructa, sed a Godefrido sacerdote est ecclesie huic fraude ablata, dum locus iste propria laboraret discordia. Amissa est capella circa annum Domini MCXXXIIIIo. Nentrothe123 cum possessionibus et familia; Gisenrothe cum terra culta et inculta et quadam silveola; et aput Colburne quedam parva censualis terra; aput Asch curtis, que nuncupatur Roth, cum agricultura et quadam silva et hinc inferius terra, Walprehsforst nuncupata, et ibidem unus censualis mansus; aput Degernowen unus censualis mansus; aput Dorwilre tres solidi et sex denarii; aput Scuren maldri quinque et dimidius tritici.

Hec autem adhuc omnia mundiali possidens iure bannumque in utraque hac curte tenens a comite sub sui regiminis ditione; eiusdem banni et regiminis auctoritatem loco huic contulit pariter cum hereditate. Adeleida vero, uxor eius ex nobili orta progenie, monialis extiterat in quodam virginum monasterio; unde asportata et iuncta conubio privata est a parentibus omni hereditate124 concesso ei tantum dimidio aput Lich manso, quem et ipsa contulit ecclesie.

Ingressus itaque locum Embrico inita statim cum Dei sacerdote commanendi promissione comminuit sacrarium a sacerdote constructum, volens post paululum maioris forme initiare et construere, si posset, monasterium. Deposito interea sacrario construxerunt criptam in eodem loco sacerdos et frater Embrico iacientes fundamentum monasterii scemate Longobardino. Ignotum eis fuisse constat locum ordinare et determinare monasterium cohabitande multitudini in unum; unde adhuc incomodum est inhabitantibus et religiosis dissimile idem edificium.